Blog > Komentarze do wpisu
O tubie, Mitreum i Aniołkach-Konserwatorkach

Jest notka od Dobrochny, która dotarła już do Hama. Bedzie tam pracować przy malowidłach odkrytych w Mitreum w Hawarte, wiosce połozonej kilkadziesiąt kilometrów od Hamy. Przedłuży to trochę naszą obecność w Syrii, bo w samej Palmyrze wykopaliska właśnie sie zakończyły. A w Syrii pozostać warto, bo wielu miejsc jeszcze nie opisałam, o wielu pracach nasi archeolodzy i konserwatorzy jeszcze nie opowiedzieli. No i tę swoją nieszczęsną relację (nieszczęsną, bo ciągle na nią brakuje mi czasu) z Silk Road Festival muszę wreszcie dociągnąć do szczęśliwego zakończenia. Póki jeszcze wszystko żywo mam wpamięci. A teraz nowiny od Dobrochny:

„Rzeczywiście, tak jak pisał Marcin, tuba z posterem okazała się „atrakcją” mojej podróży do Hamy. Najpierw pan taksówkarz w Palmyrze nie wiedział, co z nią zrobić. Znalazł jednak w końcu oryginalne rozwiązanie i wieźliśmy tubę poza samochodem. Jednym końcem tuba oparta była o lusterko zewnętrzne, drugi podtrzymywał Marcin ręką wyciągniętą przez szybę tylnych drzwi naszej taksówki.

Wyjazd z Palmyry. Marcin z Tubą. Fot. Dobrochna Zielińska

Wyjazd z Palmyry. Marcin z Tubą.

Dostawiane plastikowe foteliki w syryjskim autobusie. Fot. Dobrochna ZielińskaTak pojechaliśmy na karadż Homs, czyli dworzec, z którego odjeżdżają małe autobusiki do Homlu. Potem, już w autobusie musiałam zwracać na nią uwagę, bo leżała w przejściu między siedzeniami. I wszystko byłoby dobrze gdyby nie fakt, że kiedy wszystkie miejsca siedzące były już zajęte dodano rząd siedzeń właśnie w przejściu, używając zwykłych plastikowych fotelików kawiarnianych! J Tutejsza pomysłowość nie zna granic.

W Hamie czekały już na mnie Ewa Parandowska, Elżbieta Bogdanowicz i Maria Niewiadomska, czyli urocza blond ekipa pań konserwatorek Aniołków Charliego, które w mig rozprawiają się z kolejnymi fragmentami malowideł z Mitreum.

W tym roku nie ma już wykopalisk w samym Hawarte. Cała praca skupia się na opracowywaniu kawałków tynków znalezionych w rumowisku groty podczas wykopalisk. Największe puzzle świata… i wszystko byłoby dobrze gdyby nie fakt, że nigdy nie lubiłam układanek… ;)

Aniołki-Konserwatorki: Ewa Parandowska (od lewej) Elżbieta Bogdanowicz, Maria Niewiadomska. Fot. Dobrochna ZielińskaKonserwatorkom towarzyszy jeszcze Piotr Parandowski, archeolog, pisarz oraz twórca filmów o pracach archeologicznych, człowiek renesansu i wielu talentów etc.

Historia badań stanowiska Hawarte, położonego 15 km na północ od Apamei, sięga lat 70., kiedy francuski badacz Pierre Canivet przebadał ruiny kościoła z V wieku. Mozaiki z bazyliki można oglądać teraz w muzeum. 20 lat później pośrodku głównej nawy zapadła się podłoga odsłaniając malowidła z głównego pomieszczenia Mitreum. Niestety, pierwszymi, którzy to odkryli, byli rabusie. Wycięli fragment tynku i próbowali go przemycić przez granicę. Czujne syryjskie służby celne zatrzymały sprawców i w ten sposób natrafiono na ślad groty mitraickiej.

Wkrótce po tym wydarzeniu w 1998 r. prof. Gawlikowski otrzymał od Dyrekcji Generalnej Starożytności i Muzeów Syrii propozycję odkopania groty i zabezpieczenia znalezionych tam malowideł. Na podstawie dokładnych badań archeologicznych możemy stwierdzić, że pierwsze malowidła wykonano około roku 360, a ostatnia warstwa pokryła ściany groty tuż przed zniszczeniem Mitreum w początku V w.

Podczas wszystkich ośmiu sezonów wykopaliskowych w Hawarte została odsłonięta prawie cała grota, z tą najważniejszą częścią, głównym choć nieregularnym pomieszczeniem (5x7 m), którego ściany pokrywało pięć warstw dekoracji malarskiej. Kolejne warstwy powtarzały te same motywy w tych samych miejscach. Całość przedstawiała epizody z życia Mitry, od jego narodzin ze skały w obecności boga Słońca, poprzez ujarzmienie byka, hołd złożony perskiemu bogu przez Heliosa, po scenę wspólnego bankietu obu bogów. Jedynie nisza pośrodku ściany północnej była pokryta białym tynkiem pozbawionym jakiejkolwiek dekoracji. Oznaczało to, że był tu niegdyś posąg Mitry zabijającego byka (niestety nie został nigdy odnaleziony, najprawdopodobniej wierni ukryli go przed zbezczeszczeniem).

Sala główna Mitreum w Hawarte. Fot. Dobrochna Zielińska

Sala główna Mitreum w Hawarte.

Sala główna Mitreum. Fot. Dobrochna ZielińskaPrace naszego zespołu w Hamie dobiegają końca. Wszystkie wysiłki skupiają się na przygotowaniu poszczególnych kompozycji do stałej ekspozycji, która wzbogaci tutejsze zbiory. I to już moje zadanie od kilku sezonów. Niestety wraz z moim przyjazdem okazało się,  że wszystkie dotychczasowe ustalenia z poprzednią dyrekcją muzeum, na których oparłam projekt wstępny, są nieaktualne. Pozostaje mi zatem na razie improwizować i postarać się w tym sezonie przygotować jak najwięcej do finału za rok. Zobaczymy. Zostały mi niecałe dwa tygodnie…

Mitraizm rozpowszechnił się na terenie Cesarstwa Rzymskiego w I wieku n.e. z tego czasu pochodzą najstarsze znane nam pomniki boga Mitry odsłonięte w rzymskich obozach wojskowych w Novae i Carnuntum nad Dunajem. Z Rzymu znamy ponad 100 mitreów, 16 z Ostii, dziesiątki odkryto na terenie dzisiejszych Niemczech, Anglii, Austrii, na Węgrzech i na Bałkanach. Wszędzie tam, gdzie stacjonowały rzymskie legiony.

Pierwotnie Mitra był bogiem traktatów i przyjaźni, w Iranie stał się opiekunem prawdy, którego często łączono z Ahura Mazdą. Był on bogiem światła, który miał przemierzać nieboskłon na swym złotym rydwanie. Zazwyczaj jest przedstawiany w w spodniach i kaftanie oraz w tzw. czapce frygijskiej.”

Zdjęcia: Dobrochna Zielińska

piątek, 22 października 2010, joannagrabowska_net

Polecane wpisy